43. Almanya'da bir siyasi parti ne zaman yasaklanabilir?

Resmî Almanca metin

Wann kann in Deutschland eine Partei verboten werden?

wenn ihr Wahlkampf zu teuer ist
wenn sie gegen die Verfassung kämpft
wenn sie Kritik am Staatsoberhaupt äußert
wenn ihr Programm eine neue Richtung vorschlägt

Yanıt seçenekleri

Partinin seçim kampanyası çok pahalıysa.
Parti anayasaya karşı mücadele ediyorsa.
Parti devlet başkanını eleştiriyorsa.
Partinin programı yeni bir yön öneriyorsa.

Doğru yanıt

Parti anayasaya karşı mücadele ediyorsa.

Açıklama

Federal Almanya’da parti yasakları yalnızca son çare (ultima ratio) olarak ve sadece Federal Anayasa Mahkemesi’nin (Bundesverfassungsgericht) GG m. 21/2 uyarınca kararıyla mümkündür. Ölçüt, özgür demokratik temel düzenin (freiheitliche demokratische Grundordnung – FDGO; mücadeleci/savunmacı demokrasi) korunmasıdır: Bir parti, FDGO’yu zedelemeye veya ortadan kaldırmaya ya da Federal Cumhuriyetin varlığını tehlikeye sokmaya aktif‑mücadeleci ve planlı biçimde yönelmeli ve bunu gerçekleştirebilecek yeterli potansiyele sahip olmalıdır. Tarihsel olarak SRP (1952) ve KPD (1956) yasaklanmıştır; 2017 tarihli NPD kararında ise Mahkeme anayasa düşmanlığını saptamış, ancak gerekli potansiyeli bulunmadığı için yasak kararı vermemiştir. Federal Cumhurbaşkanı’na yönelik eleştiri ifade özgürlüğü kapsamındadır; kampanya maliyetleri veya programdaki “yeni yönler” anayasal bakımdan ilgisizdir.

Resmî kaynaklar

Almanca soru metni resmî katalogdan alınmıştır. Çeviriler ve açıklamalar çalışma desteğidir; hukuki ayrıntıları resmî kaynaklardan doğrulayın.